Ernesto pakt letterlijk een man op de eerste rij. (Foto: Gerrit Boer)

Wiggele Wouda

In het cabaretwereldje, of liever gezegd in het podiumamusements-wereldje van Nederland, zijn ze bijna niet meer weg te denken en worden ze populairder per seizoen: Ernest Beuving en Marcellino Bogers. Maar ze staan sinds 1993 beter bekend als het duo Ernesto en Marcellino, waarbij de laatste het typetjes van de domme August vertolkt en Ernesto die van de ietwat slimmere Arlequmo. En hun humor valt dan ook onder de categorie „niets om het lijf".

Daar is hun jongste programma Ga d'r zelf maar eens staan weer een glorieus voorbeeld van. Het is een programma van ongecompliceerde humor die vol zit met spiegelende vanzelfsprekendheden en voor de voetliggende, o nee, voor de handliggende woordgrappen die dan weer letterlijk in hun betekenissen worden omgedraaid. Eigenlijk dacht je dat dit soort cabareteske variété - want daartoe neigt het absoluut - niet meer zou bestaan. Maar met de John Woodhousemuziek op de achtergrond en de korte scènes waarin de voorstelling is ingedeeld, word je gelogenstraft. Het bestaat dus nog steeds en gek genoeg: er is een grote behoefte aan dit soort laat-me-lekker-lachen humor, want de zalen zitten ondertussen vol bij de heren.

Respect

Wat zeker opvalt is dat je bij hun shows je niet mateloos ergert aan deze vorm van humor. Ze brengen het op een overdreven en transparante manier die respect afdwingt, terwijl je bij anderen snel de Uitgang probeert te bereiken als de onderbroekenhumor een centrale rol inneemt. Ernesto en Marcellino weten in hun optredens een soort sympathie op te wekken die deze vorm van humor op zijn manier ontvankelijk maakt.

Ernesto, een zeer getalenteerde komiek met de onnozelheid van een Mr. Bean en een onderkoelde vrolijkheid van Tommy Cooper, is daarbij een voortreffelijke imitator en gangmaker. Zijn entree is al een succes, om maar te zwijgen over zijn 'rol' van de Biostabielverkoper, Hulzebos of de zanger (een talent dat hij overigens bijzonder goed kan). Marcellino is meer de clown en het lopende bewijs van nijpend „vruchtwatergebrek". Daar tussendoor huppelt Wilf ried Finkers rond, die omdat zijn broer zo ziek is, bij dit duo het juiste niveau heeft gevonden die hij wat humor voorheen bij zijn broer vond.

Soms balanceert het duo aan de rand van het geaccepteerde. Een Jip en Janneke-verhaal voorlezen waarin een neger een hoofdrol speelt, gaat ietwat voorbij aan het fatsoenlijke omdat je clichés gebruikt die je eerder bevestigt dan weerlegt. Op die momenten is dit duo dan ook op zijn slechtst.

Maar deze dissonant ten spijt, is de voorstelling een heerlijke manier om te ontspannen. Geen moeilijke gedoe, geen denkwijzen die je prikkelen, maar gewoon lachen omdat die lachspieren er nu eenmaal toch zitten.

Ernesto en Marcellino zijn erg leuk in hun eenvoud en ze zijn eenvoudig in hun leukheid. Koesteren deze twee mannen. En dan krijg je gratis Wilfried er nog bij ook.

Ooit kwamen drie wijze mannen uit het Oosten. Nu komt het cabaretduo Ernesto & Marcellino met Wilfried Finkers - u weet wel, de broer van Herman -daarvandaan. Ze combineren onderbroeken-lol met persiflages, slapstick met melancholie. Eigenlijk jagen ze met alles wat ze hebben op de schaterlach. De doorbraak komt eraan, al twaalf jaar overigens, leder seizoen honderd volle zalen met enthousiast publiek, meer dan menig bekend cabaretier. Maar geen hond die hun naam kent. Toch zitten ze er niet mee. „We hebben alle reden gehad om aan onszelf te twijfelen, we zijn alleen nooit op het idee gekomen." Portret van drie humorjunks in de wachtkamer voor eeuwige roem...

IJMUIDEN, zaterdag

Ernesto hangt boven een man die op de eerste rij van een uitverkochte theaterzaal in Purmerend zit en zwaait met een ketting boven diens hoofd. Zegt dan: „Jos, mijn Biostabiel zegt mij dat je vrij egoïstisch bent. Maar je moet niet de hele tijd aan jezelf denken, man. Denk ook eens aan iets leuks!"

Ernesto, andere avond, andere uitverkochte zaal, tegen een blonde vrouw op de eerste rij: „Ik las laatst dat Kelly een IQ-test had verloren bij BNN, dat vond ik toch wel interessant. En dat is natuurlijk toch ook goed nieuws voor u. Waarom? Het is toch fijn om te weten dat het domste blondje van Nederland eigenlijk een man is... " Hoofdschuddend tegen het publiek: „Ik geloof niet dat ze het begrijpt..."

Deze week heten ze Jos en Ingrid, Stan en Krista. Ze hebben een ding gemeen: ze zullen allemaal nog wel eens terugdenken aan het moment dat ze, heel argeloos, hun kaartje voor de eerste rij kochten. Dat zijn kwetsbare plaatsen. Je maakt kans dat je de show wordt ingezogen. En niemand is bestand tegen Ernesto. Een mond als een mitrailleur en altijd een voltreffer op het juiste moment.

Maar het publiek is nooit het grootste slachtoffer, dat is Marcellino; een loser van het zuiverste water. Gebogen schouders boven een log lichaam, een zware bril en een grijns waarmee hij elk vonkje dat zou kunnen lijken op intelligentie vakkundig dooft. Hij krijgt alles op zijn dak, drinkt het speeksel van Ernesto, en ondergaat klysmabaden op het podium, bezorgd maar chronisch optimistisch.

Volgens de regionale pers zijn Ernesto & Marcellino met Wilfried Finkers geniaal. Is Marcellino slapstick, een clown zonder weerga, heeft Ernesto een prachtige zangstem en waanzinnige imitaties in huis en is Wilfried nog even leuk als in de tijd dat hij met broer Herman Finkers toerde. De shows worden de hemel in geprezen: Engelse humor, Tommy Cooper, beetje de Dikke en de Dunne. En, zo schreef Eindhovens Dagblad: „Het is een gruwelijk grappig stel mafkezen. Ze zijn onweerstaanbaar lollig en hun succes is groot."

Dat laatste valt nog te bezien. De landelijke pers haalden ze nooit, of het moet in 1993 geweest zijn toen ze het bekende Cameretten-festival wonnen. Een grote toekomst lag open en dat ligt zij twaalf jaar later nog. Lichtelijk bezorgd vraagt Marcellino naar namen van recensenten en manieren om ze binnen te krijgen. Vandaag, zaterdag, is de première van hun vijfde show. „En die première hebben we alleen ingevoerd omdat jij dat een goed idee vond", zegt Bogers klagerig tegen uw verslaggever om met heimwee in zijn stem te vervolgen: „Vroeger begonnen we gewoon."

Hij is het ideale slachtoffer. „Ik breng geen grap, ik ben de grap", zegt hij in de foyer van een theater in Purmerend. „Ook al ben je nog zo depressief en is je zelfvertrouwen volkomen zoek, sta naast mij en je voelt je direct een stuk beter." Ontspannen leunt hij achterover in zijn stoel. Het optreden begint over een uur en de eerste gasten druppelen al binnen. We nemen zijn persoonlijke geschiedenis door en hij zegt: „In het echt ben ik ook begonnen als slachtoffer. Als je zo veel ellende hebt meegemaakt, dan kom je automatisch wel in het spoor van de humor terecht."

Welpen
Hij somt op: „Moeder dood toen ik negen was, het gezin knalde uit elkaar en samen met mijn broertje van vier kwam ik in kindertehuizen terecht. Bij de Welpen mocht ik niet promoveren omdat ik dyslectisch ben. Ik kon de digitale wijzers van de klok niet lezen en dus werd het niks. Toen mijn vader weer trouwde, werd ik in elkaar geslagen door halfbroers, want ik was niet zo sterk. Maar op een bepaald moment ontdekte ik dat humor een wapen is, je kon er op een leuke manier iemand voor lul mee zetten, liefst met veel mensen erbij, dat gaf me een heel krachtig gevoel. En daarbij: iemand die lacht, slaat je niet."

Op z'n zestiende was hij het huis uit. En met zeventien jaar en zeven maanden werkte hij in een verpleegtehuis. „Ik kwam bij stervende mensen terecht en dat was heel zwaar. Ik was nog een jochie, maar kreeg zo veel ellende over me uitgestort. Ik stond aan het bed van een stervende vrouw en de avondzuster zei dat ze ook zou blijven, maar zoefff, ineens was ze weg en stond ik daar met stervende vrouw. Ik wist echt niet wat ik ermee aan moest, ik vroeg haar: 'Wat moet ik nou doen?' Toen zei ze: 'Bid maar een weesgegroetje.' Het kwam erop neer dat zij mij stervensbegeleiding gaf. Ik ging naar huis en dacht: ik ga daar weg, dat hou ik niet vol. Maar de volgende dag stond ik er toch weer. Ik moest een man wassen die nogal chagrijnig was. Zo, zei ik, u bent zeker met het verkeerde been uit bed gestapt en trok het deken weg. Toen wist ik direct weer: shit, dit is de man bij wie een been is geamputeerd. Ik schaamde me rot, maar die vent begon onbedaarlijk te lachen. Ineens hoorde ik de klik en begreep ik dat je humor moet gebruiken om te overleven. Vanaf toen deed ik dat ook. Op een nacht dat er drie mensen stierven, organiseerde ik een rolstoelrace voor het personeel. Het gaf dan wel overlast, maar het doorbrak de spanning. Of ik snorde ergens een geraamte op wielen op en trok die 's nachts aan een touw door de gang om de verpleegsters te laten schrikken."

Wees blij met jezelf, dan is er tenminste nog iemand blij met jou, was het motto van hun vorige show NAT. Dit keer is het: er is zo veel ellende op de wereld, daar kunnen wij ook nog wel bij. De humor van Ernesto & Marcellino vertrekt steevast vanuit de underdogpositie. In een IJmuidens restaurant met uitzicht op zee zegt Ernest Beuving: „Op toneel zijn we natuurlijk een stel absolute losers. Ik heb dan nog wel een grote bek, en ik denk dat ik heel wat ben, maar dat komt alleen doordat ik naast Marcellino sta. Onze humor is er niet op gericht om anderen af te maken, we maken onszelf wel af."

Loser
Maar een loser kun je hem echt niet noemen. Daar is hij te snel en te spitsvondig voor. „Er borrelen inderdaad heel snel dingen bij me op", zegt hij boven een kop earl grey. „We hebben wel eens opgetreden in tbs-klinieken en daar voel je boven op de gewone spanning nog een extra lading waar je zo snel mogelijk doorheen moet zien te breken. Dan kom ik op en zeg: 'Het is heerlijk voor ons om hier vanavond te mogen optreden. Het is voor ons ook fijn om te weten dat het publiek vanavond niet wég kan. En trouwens, de directeur is erg enthousiast over onze show. Ik denk dat we over vijf jaar nog eens mogen komen. Dan hoop ik ook dat jullie hier allemaal nog zijn.'Die opmerkingen breken de spanning, er wordt gelachen en de lach is toch de mooiste vorm van vluchtig contact die je met mensen kunt hebben. Ik was vroeger vaak ziek en ook verlegen. Humor was natuurlijk een prachtig middel om je staande te houden als je geen macho bent."

De avond in Purmerend is een groot succes. Het publiek eet uit hun hand. Maar de avond daarop in Umuiden moet er gekluund worden. De zaal is afwachtend en dat vreet aan de concentratie van het driekoppige duo. Dingen gaan mis, de presentatie hapert af en toe, maar de inhoud redt ze: de melancholische liedjes van Ernesto, die steevast worden verpest door Marcellino, vallen in de smaak, net als zijn rake imitaties van Martin Simek, Pim Fortuyn, Ruud Lubbers, Bert en Ernie, Erik Hulzebosch, prins Bernhard en vele anderen.

Ook Wilfried Finkers' bijdrage komt door technische onvolkomenheden niet helemaal uit de verf. Na afloop op het podium kijkt Finkers de lege zaal in, wrijft over zijn kin en zegt: „Dat heb je soms. We zijn hard gegroeid de laatste tijd. Vorig jaar speelden we hier nog voor 150 man, nu zijn het er zeshonderd. Ze kennen je niet en kijken de kat uit de boom, maar de volgende keer dat we hier spelen, is het een thuiswedstrijd."

Feit is wel dat Wilfried Finkers het duo op sleeptouw neemt naar bekendheid. In de dertien jaar dat hij met broer Herman Finkers toerde, bouwde hij een behoorlijke naamsbekendheid op als broer van. „Natuurlijk is dat zo", zegt hij, „maar in het begin liep Herman ook tegen dezelfde problemen aan. Ik weet nog goed dat hij voor het eerst in Amsterdam speelde, de dag daarop schreef een recensent: 'Wat moet die jongen hier: laat hem alsjeblieft op bruiloften en partijen blijven. Een jaar later was Herman doorgebroken en schreef die krant ineens hoe verfrissend en leuk hij wel niet was."

Het is elf uur in de avond en Wilfried Finkers haalt zijn schouders op. Bekend of niet, hij voelt zich thuis bij het duo. „En het maakt me niet uit of we heel erg succesvol zijn. Ik vind het nu ook leuk. We doen alles, dan weer een zaal met duizend man, dan weer een buurthuis voor 150 mensen. Ik vind de romantiek van het toeren leuk, dat miste ik toen Herman ziek werd en moest stoppen. Twee jaar geleden ben ik naar hun show gegaan en heb me na afloop direct aangeboden. Een week later zaten we samen nieuwe dingen te bedenken en ik voel me er prima bij. Weet je wat het is: toen ik onder moeders veren vandaan kwam, wilde ik van het leven een grote vakantie maken. En beroemd of niet, dat lukt nu aardig."

Twee zwarte handstoffers, een half versleten dweil, een halsdoek en een ziekenfondsbrilletje. Meer had Ernesto gisteravond niet nodig om een kleurrijk gezelschap aan het woord te laten.

Moeiteloos schakelde de komiek met het meervoudige persoonlijkheids syndroom over van Martin Simek naar Prins Bernhard en van Chriet Titulaer naar Ruud Lubbers. Het geheel werd gelardeerd met verontwaardigd gekrakeel van de journalist Willem Oltmans, die de conversatie opluisterde met zijn gebruikelijke complottheorieën. Om Pim Fortuyn tot leven te wekken was slechts een badmuts nodig.
Dat één man zoveel stemmen in huis heeft, dwingt al respect af, en als hij daarbij zijn personages ook nog sterke teksten in de mond legt, kan het helemaal niet meer kapot. 'Roet Loebers' vatte Simek het gesprek samen, 'ik wist dat je met vluchte-lingen werkte, maar dat ze allemaal uit je eigen kantoor kwamen, daarvan had ik geen idee'.

De eerste show die ik van Ernesto&Marcellino zag, had als motto: 'Het leven is een kwestie van geven en genomen worden'. Een gedenkwaardige voorstelling, die voor ouderwetse kramp in de kaken zorgde van het lachen. Het duo wisselt absurde acts en visuele grappen af met liedjes die verbazingwekkend goed klinken, hetgeen hen er niet van weerhoudt om intussen op de achtergrond een veredeld stripverhaal uit te beelden. De zelfspot die daarbij aan de dag gelegd wordt is een verademing vergeleken bij al die cabaretiers die alleen anderen in de maling nemen. Hoewel Marcellino als aangever het mikpunt is, spaart Ernesto ook zichzelf niet. In 'Ga d'r zelf maar eens staan' zet hij zichzelf in een zuurstokroze condoom als een vleesgeworden Erik Hulzebos op het podium’ (…) 'Ga d'r zelf maar eens staan' is een weergaloze voorstelling, waarin ook deze keer de erotische gedichten niet ontbreken, Jip en Janneke een integratieneger ontmoeten en Marcellino alweer wint met crowdsurfen.